انتخاب زبان:  
    

    كار درماني‌

   كار درماني‌ كه‌ هنر درمان‌ با كار مي‌باشد بر اساس‌ اين‌ باور كه‌ يك‌ عمل‌ و اشتغال‌ هدفدار و توأم‌ با دخالت‌ و همكاري‌ شخص‌ معلول‌ و اثرات‌ محيط‌ باعث‌ جلوگيري‌ از نارسايي‌ عملي‌ و حداكثر سازگاري‌ با محيط‌ مي‌گردد بنا شده‌ است‌. از اين‌ رو كار درماني‌ استفاده‌ فعاليت‌هاي‌ هدفمند به‌ منظر افزايش‌ استدلال‌ در عملكرد فرد است‌. بنابراين‌ در كار درماني‌،نه‌ فقط‌ به‌ عنوان‌ يك‌ وسيله‌، بلكه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ درمان‌ مطرح‌ است‌. كلمه‌ كار يك‌ كلمه‌ كليدي‌ در اين‌ رشته‌ مي‌باشد و اغلب‌ براي‌ افراد خارج‌ از اين‌ حرفه‌ قابل‌ درك‌ نيست‌. اين‌ كلمه‌ در ارتباطات‌ رايج‌ امروزه‌ به‌ كرات‌ نزد عموم‌ به‌ مفهوم‌ شغل‌ به‌ كار رفته‌ است‌ زيرا مردم‌ اغلب‌ معناي‌ اصلي‌ اين‌ واژه‌ را ناديه‌ گرفته‌اند. از ديدگاه‌ كار درماني‌، كار به‌ تمامي‌ فعاليت‌هاي‌ هدفمندي‌ كه‌ ساعات‌ بيداري‌ ما را پر كند اطلاق‌ مي‌شود و اهداف‌ مشترك‌ متخصصان‌ كار درماني‌ ايجاد و حفظ‌ سلامت‌، جلوگيري‌ از ناتواني‌ و ارزيابي‌ و رفتار درماني‌ بيماراني‌ كه‌ مشكلات‌ جسمي‌ يا عاطفي‌ دارند و بالاترين‌ استدلال‌ عملكرد بيمار يا مراجعه‌ كننده‌ به‌ گونه‌اي‌ ساعت‌ كه‌ بتواند فعاليت‌هاي‌ روزمره‌ زندگي‌ است‌ را به‌ صورت‌ رضايت‌ بخش‌ انجام‌ دهد.

  يكي‌ از دلايل‌ اهميت‌ كار درماني‌ اين‌ است‌ كه‌ مي‌تواند روشي‌ براي‌ تطبيق‌ با محيط‌ يافته‌ و يا يك‌ روش‌ شخصي‌ كه‌ ارتباط‌ متقابل‌ فرد و محيط‌ را به‌ منظور بهبود توانايي‌هاي‌ فرد در انجام‌ كار بيافزايد پيدا كندو كيفيت‌ زندگي‌ را براي‌ هر فردي‌ كه‌ توانايي‌ عملكردي‌ او نقصان‌ يافته‌ (معلول‌) و يا دچار معلوليت‌ شده‌، بهبود بخشد. بسيار زا بيماري‌هاي‌ از جمله‌ بيماري‌هاي‌ نورولوژي‌ (مغزو اعصاب‌) مانند سكته‌ مغزي‌، پاركينسون‌،  M.S  و فلج‌ مغزي‌ ـ روماتولوژي‌ مانند آرتريت‌ روماتوئيد و اسكلرو درمان‌ ـ ارتوپدذي‌ از قبيل‌ شكستگي‌ها، ضايعات‌ بافت‌ نرم‌ و سوختگي‌ها ـ ناتواني‌هاي‌ ذهني‌ مانند سندرم‌ داون‌ ـ عقب‌ ماندگي‌ ذهني‌، اختلال‌ يادگيري‌ و اويتيسم‌ ـ بيماران‌ رواني‌ مانند اسكيزوفرنيا، افسردگي‌، مانيك‌ و اختلالات‌ شخصيتي‌ و بالاخره‌ ناتواني‌هاي‌ اجتماعي‌ و سالمندان‌ براي‌ بهبود، نياز به‌ خدمات‌ كار درماني‌ دارند.

 

 كار درماني‌ ابعاد گسترده‌اي‌ را در خود جاي‌ مي‌دهد به‌ همين‌ دليل‌ زمينه‌هاي‌ كاري‌ آن‌ بسيار گسترده‌ است‌ و از آنجا كه‌ انسان‌ در بعدي‌ بسيار وسيع‌ و پيچيده‌ آفريده‌ شده‌ و آميخته‌اي‌ از جسم‌ و روح‌ است‌ ناتوانايي‌ هر بخشي‌ از اين‌ بعد بر ديگري‌ تأثير مي‌گذارد، كار اين‌ حرفه‌ نيز به‌ همان‌ اندازه‌ داراي‌ ظرافت‌ و پيچيدگي‌ مي‌باشد چرا كه‌ اين‌ حرفه‌ نظر به‌ كل‌ انسان‌ دارد. در واقع‌ كار درماني‌ همانقدر كه‌ ناتواني‌هاي‌ جسمي‌ را در نظر مي‌گيرد به‌ ناتواني‌هاي‌ روحي‌ نيز اهميت‌ مي‌دهد. از آنجا كه‌ رشته‌ كار درماني‌ كلاً داراي‌ قدمت‌ زيادي‌ نيست‌، هنوز براي‌ بسياري‌ از افراد ناشناخته‌ است‌ و ضرورت‌ شناخت‌ اين‌ رشته‌ به‌ ويژه‌ براي‌ افرادي‌ كه‌ در زمينه‌هاي‌ پزشكي‌ كار مي‌كنند ضروري‌ است‌ تا در صورت‌ لزوم‌ بيماري‌ را كه‌ به‌ آن‌ها مراجعه‌ مي‌كنند و نياز به‌ خدمات‌ كار درماني‌ دارند به‌ مركز آن‌ ارجاع‌ دهند. به‌ طور كلي‌ كار درمان‌ گران‌ نياز سه‌ حيطه‌ پزشكي‌، اجتماعي‌ و روانشناختي‌ را از طريق‌ ارائه‌ تسهيلات‌ ويژه‌ بر طرف‌ مي‌كنند. از هر 4 نفري‌ كه‌ بالاي‌ 25 سال‌ سابقه‌ كار دارند. 3 نفر قبل‌ از اين‌ كه‌ بازنشسته‌ شوند حداقل‌ 3 ماه‌ ناتوان‌ مي‌شوند و احتمالا آن‌ها براي‌ بازيابي‌ سلامت‌ و استقلال‌ خود نياز به‌ كم‌ كار درماني‌ خواهد داشت‌.

 

 با كمك‌ كار درماني‌ كودكان‌ معلول‌ با جاي‌ ان‌ كه‌ در تمام‌ طول‌ زندگي‌، افرادي‌ ناتوان‌ و وابسته‌ باشند مي‌توانند به‌ استقلال‌ برسند و در آينده‌ تبديل‌ به‌ بزرگسالاني‌ شوند كه‌ به‌ خوبي‌ با معلوليت‌ و محيطشان‌ تطابق‌ يافته‌اند. هر چه‌ ميزان‌ طول‌ عمر در جامعه‌ بالاتر مي‌رود تعداد بيشتري‌ از افراد سالمند مي‌توانند از فعاليت‌هاي‌ كه‌ بالاترين‌ سطح‌ عملكردي‌ و سلامتي‌ آن‌ها را حفظ‌ مي‌كند سود ببرند. بيماري‌هاي‌ سخت‌ و صدمات‌ شديد الزاماً نقطه‌ پاياني‌ براي‌ كار آمدي‌ فرد، خوشحالي‌ و استقلال‌ اقتصادي‌ او نيستند. يافتن‌ راهي‌ جديد براي‌ زندگي‌ و به‌ عنوان‌ يادگيري‌ مهارت‌هاي‌ شغلي‌ جديد از طريق‌ كارد ماني‌ امكان‌پذير است‌. كاردرماني‌ در رابطه‌ با افرادي‌ كه‌ مشكلات‌ جسمي‌ و عاطفي‌ دارند نقش‌ مهمي‌ داشته‌ و آن‌ها را در رسيدن‌ به‌ خود كفايي‌ و استقلال‌ كمك‌ مي‌كند و كم‌ همه‌ جانبه‌ به‌ فرد براي‌ تطابق‌ جسمي‌ ذهني‌ و اجتماعي‌ نياز به‌ كار تيمي‌ افراد متخصص‌ دارد كه‌ افراد اين‌ تيم‌ عبارتند از:

 

 پرستاران‌ ـ فيزيوتراپيست‌ها ـ روانشناسيان‌ ـ متخصصين‌ گفتار درماني‌ وشنوايي‌شناسي‌ ـ پزشكان‌ متخصص‌ ارتزوپروتز ـ مشاورين‌ حرفه‌اي‌ و مددكاران‌ اجتماعي‌.

 ديدگاه‌ كار درماني‌ در برگيرنده‌ 1) ارزيابي‌ 2) برنامه‌ ريزي‌ 3) ارزيابي‌ مجدد و ارائه‌ درمان‌ مي‌باشد.

           1) ارزيابي‌:  جهت‌ تعيين‌ سطح‌ توانايي‌ و ناتوانايي‌ با جمع‌ آوري‌ اطلاعات‌ از طريق‌ مصاحبه‌ و اطلاعات‌ موجود در پرونده‌ مي‌باشد.

           2) برنامه‌ ريزي‌:  براي‌ تعيين‌ هدف‌ و متدهاي‌ كه‌ استفاده‌ مي‌شود مثل‌ درمان‌ ويژه‌ كه‌ محدوديت‌هاي‌ كه‌ به‌ واسطه‌ صدمات‌ و بيماري‌هاي‌ ايجاد شده‌اند و از طريق‌ فعاليت‌هاي‌ مناسب‌ دفع‌ مي‌گردد تا قدرت‌ فرد افزايش‌ يابد، استعدادهايش‌ رشد كرده‌ و سلامتي‌ در تمامي‌ جوانب‌ توسعه‌ يابد مانند صنايع‌ دستي‌ سبك‌ مثل‌ نقاشي‌، بافتني‌، چرمكاري‌، سراميك‌ تا تمرين‌ با فعاليت‌هاي‌ جالب‌ و مفيد همراه‌ گردد. مهارت‌هاي‌ دستي‌ سنگين‌ مثل‌ صنعت‌ چاپ‌ و كارهاي‌ فلزي‌ استفاده‌ از چرخ‌ خياطي‌ در صورتي‌ كه‌ قدرت‌ و تحمل‌ اين‌ گونه‌ كارها را داشته‌ باشند. هنرهاي‌ خلاق‌ و دستي‌ كه‌ به‌ بيماران‌ رواني‌ جهت‌ غلبه‌ بر ترس‌، كاهش‌ تنش‌ (اضطراب‌) و به‌ دست‌ آوردن‌ حس‌ خلاقيت‌ كمك‌ مي‌كند.

 فعاليت‌هاي‌ گروهي‌ مثل‌ ورزش‌، موسيقي‌ و تئاتر براي‌ آموزش‌ براي‌ افراد تا بياموزند چگونه‌ با ديگران‌ كار كرده‌ و يا كنار بيايند.

 

 آموزش‌ مهارت‌هاي‌ خود مراقبتي‌

 ــ آموزش‌ افراد براي‌ غلبه‌ بر ناتواني‌ و انجام‌ وظايف‌ خودشان‌ بدون‌ اين‌ كه‌ خسته‌ شوند مثل‌ خوردن‌  غذا، حمام‌ كردن‌، توالت‌ رفتن‌، انجام‌ كارهاي‌ خانه‌، مراقبت‌ از كودكان‌ خود و غيره‌.

 ــ باز آموزي‌ كارهاي‌ شخصي‌ فيزيكي‌ از كمك‌ هايي‌ است‌ كه‌ كار درمان‌ به‌ فرد مي‌كند كه‌ بتواند در يك‌ آشپرخانه‌ يا آپارتمان‌ كه‌ با وسايل‌ كمكي‌ مطابق‌ با معلوليت‌ فرد تجهيز شده‌ كار كند.

 ــ حفظ‌ حداكثر توانايي‌ و عملكرد فرد از طريق‌ انجام‌ كارهاي‌ هنري‌ و ورزش‌ و بازي‌.

 ــ ارزشيابي‌ پيش‌ حرفه‌اي‌ جهت‌ امرار معاش‌ بيمار و ارزيابي‌ مجدد و پيگيري‌ به‌ منظور كمك‌ به‌ بيمار و خانواده‌اش‌ جهت‌ بازگشت‌ معلول‌ به‌ جامعه‌.

 در هر مركزي‌ كه‌ افراد به‌ خدمات‌ توانبخشي‌ احتياج‌ دارند نياز به‌ حضور كار درمانگران‌ مي‌باشد. از جمله‌ مراكز توانبخشي‌، كارگاه‌هاي‌ آموزشي‌ و بيمارستان‌ها، در صورت‌ امكان‌ درمانگران‌ برنامه‌هاي‌ بازديد از منزل‌ بيمار را ترتيب‌ مي‌دهند تا بتوانند كار را با فرد و خانواده‌ او ادامه‌ دهند. درمانگر با كودكان‌ معلول‌ در مدارس‌ ويژه‌ نيز كار مي‌كنند.

     

 دانشجوي‌ كار درماني‌ چه‌ مي‌آموزند؟

 

 دانشجوي‌ رشته‌ كار درماني‌ غير از واحدهاي‌ عمومي‌ كه‌ در طول‌ تحصيل‌ براي‌ كليه‌ رشته‌ها تدريس‌ مي‌شود كه‌ شامل‌ 20 واحد مي‌باشد. 43 واحد دروس‌ پايه‌ شامل‌ فيزيولوژي‌ عمومي‌ كه‌ در دو بخش‌ فيزيولوژي‌ عمومي‌ و نوروفيزيولوژي‌ تدريس‌ مي‌شود، آناتومي‌ استخوان‌شناسي‌، آناتومي‌ تنه‌، آناتومي‌ سر و گردن‌ و اندام‌ فوقاني‌ و اندام‌ تحتاني‌ و همچنين‌ آناتومي‌ سطحي‌ مي‌باشد، روانشناسي‌ عمومي‌، روانپزشكي‌ عمومي‌، روانشناسي‌ كودك‌، آناتومي‌ سيستم‌ اعصاب‌، بهداشت‌ و كمك‌هاي‌ اوليه‌، و فيزيوپاتولوژي‌ شامل‌: ارتوپدي‌ بيماري‌هاي‌ داخلي‌، نرولوژي‌، روماتولوژي‌ و همچنين‌ رايدولوژي‌ مي‌باشد.

 دروس‌ تخصصي‌ در رشته‌ كارد ماني‌ 51 واحد است‌ كه‌ عبارتند از:

 زبان‌ تخصصي‌، مديريت‌ بخش‌ كار درماني‌، مباني‌ رشته‌ كار درماني‌، فعاليت‌هاي‌  A.D.L  فعاليت‌ روانه‌ زندگي‌، فعاليت‌هاي‌ مورد استفاده‌ در كار درماني‌، روانپزشكي‌ و اندازه‌گيري‌ عضلاني‌، تجزيه‌ و تحليل‌ فعاليت‌ها، اعضا وسايل‌ كمكي‌، ارگونومي‌ و بيماري‌هاي‌ ناشي‌ رواني‌، كار درماني‌ در كودكان‌ كار درماني‌ در نابينايان‌، ساخت‌ انواع‌ اسپيلينت‌، بازي‌ درماني‌، تكنيك‌هاي‌ حركت‌ درماني‌ و پروژه‌.

 رشته‌ كار درماني‌ شامل‌ واحدهاي‌ كارآموزي‌ در بيمارستان‌ رواني‌، جسمي‌ و كارآموزي‌ در توانبخشي‌ حرفه‌اي‌ نيز مي‌باشد.

 

 ادامه‌ تحصيل‌ در رشته‌ كار درماني‌:

 كار درماني‌ در ايران‌ تا مقطع‌ كارشناسي‌ ارشد تدريس‌ مي‌شود و دكتراي‌ اين‌ در حال‌ حاضر در ايران‌ وجود ندارد. گرايش‌هاي‌ ارشد در رشته‌ كار درماني‌ در سه‌ گرايش‌ مي‌باشد:

 1) كار درماني‌ حسي‌ كه‌ در دانشگاه‌هاي‌ علوم‌ بهزيستي‌ و توانبخشي‌ تهران‌، دانشگاه‌ ايران‌، شهيد بهشتي‌ پذيرش‌ مي‌شود.

 2) كار درماني‌ روان‌ كه‌ در همين‌ دانشگاه‌ها در مقطع‌ كارشناسي‌ ارشد دانشجو مي‌پذيرد.

 3) كارداني‌ در سالمندان‌ كه‌ امسال‌ براي‌ اولين‌ بار در دانشگاه‌ علوم‌ بهزيستي‌ و توانبخشي‌ تهران‌ دانشجو مي‌پذيرد و در دانشگاه‌هاي‌ ديگر پذيرش‌ در گرايش‌ سالمندان‌ ندارد.

 

 

ماهيت كار

كار درمانگرها به مردم كمك ميكنند تا توانائيهايشان را براي انجام كارهاي روزمره و در محيط كاري افزايش دهند.آنها بر روي افرادي كه از لحاظ ذهني ، فيزيكي ، رشدي يا رواني ناتواني دارند كار ميكنند و عملكرد دستگاه حركتي و قدرت تفكر و نتيجه گيري آنها را بالا ميبرند. هدف كار درمانگرها كمك به بيماران براي داشتن يك زندگي مستقل ، سازنده و لذت بخش ميباشد. كار درمانگرها به بيماران در ياد گيري انواع كارها مانند استفاده از رايانه ، لباس پوشيدن ، آشپزي و غذا خوردن كمك ميكنند.آنها مثلا از ورزشهاي فيزيكي براي افزايش قدرت و چابكي و از كاغذ و قلم براي بهبود دقت بينايي و تشخيص الگوها در بيماران استفاده ميكنند.مثلا بيماري با اختلال حافظه كوتاه مدت بايد به برداشتن ليستهاي يادآوري تشويق شود و يا كسي كه اشكال تعادلي دارد بايد تمريناتي براي بهبود هماهنگي چشم و دست انجام دهد. كارــ درمانگرها از نرم افزارهاي رايانه اي هم براي پيشرفت بيماران در تصميم گيري، نتيجه گيري انتزاعي ، حل مسائل ، حافظه ، مرتب سازي و هماهنگي حركات ؛ كه همگي براي زندگي مستقل مهم ميباشند كمك ميگيرند. براي كساني كه ناتواني جسمي دائمي دارند مانند افراد فلج ، فلج مغزي و.. درمانگر آموزش استفاده از صندلي چرخدارو وسائل كمكي براي غذا خوردن و لباس پوشيدن را ترتيب ميدهد.آنها وسائل لازم براي استفاده در منزل و محل كار را هم طراحي كرده و ميسازند.درمانگرها وسائل رايانه اي سازگار ساز را نيز طراحي كرده و به بيماران با ناتواني شديد ، نحوه كار با آنها را آموزش ميدهند. بعضي كار درمانگرها كه به آنها صنعت درمانگرگفته ميشود ، كساني را كه عملكرد آنها براي كار در يك محيط كاري مختل شده است را درمان ميكنند.آنها براي بيماران كار مناسب پيدا كرده ، فعاليتهاي كاري را برنامه ريزي ميكنند و پيشرفت بيمار را تحت نظارت ميگيرند. كار درمانگرها ممكن است فقط با گروه سني يا بيماري خاصي كار كنند. مثلا در مدارس توانائيهاي دانش آموزان را بررسي كرده و با درمان و يا ايجاد تغييرات لازم در كلاسها به آنها در حد اكثر شركت در برنامه ها و فعاليتهاي مدرسه كمك ميكنند. كار درمانگرها به عقب مانده هاي ذهني و بيماران رواني دريادگيري نحوه كنارآمدن با زندگي روزانه كمك ميكنند. اين فعاليتها شامل برنامه ريزي زمان، بودجه بندي ، خريد و استفاده از وسائط نقليه عمومي ميباشند.محدوده كاري آنها حتي شامل كار با معتادان مواد مخدرو بيماران دچار افسردگي وبيماريهاي اضطرابي هم ميشود.

 

محيط كار

محيط كاري كاردرمانگرها در بيمارستانها و ديگر مراكز درماني و نيز دربهزيستي ميباشد.در مراكز توانبخشي مجهز، كاردرمانگرها ممكن است درسالنهاي بزرگ مجهز به ماشينها و وسائلي كار كنند كه سر و صداي زيادي توليد ميكنند.اين شغل براي برخي افراد ممكن است بسيار خسته كننده باشد چرا كه در بيشتر ساعتهاي كاري بايد سرپا باشند.آنهائي كه در منازل با بيماران كار ميكنند لازم است كه دائما از محلي به محل ديگر در حركت باشند.

كاردرمانگرها در معرض خطراتي مانند كمر درد بر اثر جابجائي بيماران و وسائل نيز ميباشند.

 

فرصتهاي شغلي

بيشترين امكان كاري براي كاردرمانگرها دربهزيستي ، بيمارستانهاي توانبخشي و رواني ، درمانگاهها ، سراي سالمندان ، مراكز نگهداري عقب مانده هاي ذهني و مراكز كار درماني ميباشد.

 

آموزش و ادامه تحصيل

مدرك تحصيلي كار درماني كارشناسي بوده و در خارج از كشور تا مقطع دكترا قابل ادامه دادن ميباشد. دروس مهم اين رشته شامل فيزيك ، زيست شناسي ، روانشناسي و تئوري و مهارتهاي عملي كار درماني به علاوه واحدهاي كار عملي ميباشد.

كار درمانگرها براي ايجاد اعتماد در بيماران نياز به شكيبائي و روابط عمومي قوي دارند.ابتكار و تخيل در مطابقت دادن فعاليتها با نيازهاي بيماران بسيار كمك كننده است.

 

چشم انداز آينده

با بهبود روشهاي درماني در پزشكي ميانگين عمر بالا رفته و با افزايش جمعيت پا به سن ، نياز به اين رشته به سرعت افزايش ميابد.

 

ميزان درآمد

درآمد كار درمانگرها در نقاط مختلف جهان متفاوت است.آمار مربوط به كشورآمريكا در سال 2000 ،به طور متوسط 49450 دلار در سال بوده است

 

نام كاربري:
    
رمز عبور:
    
هنوز در سايت عضو نشده‌ايد؟
جستجوي كاملتر